Malita Jawa
Malita lo Jawa (Piper nigrum) yito spesies pilomulo hepohutu lo tawu ramba-ramba, tala tuwawu genus Piper lonto famili Piperaceae.[1] Pilomulo botiya kaya lo kandungan kimia odelo yinulo malita lo Jawa, yinulo tabo wawu pati. Malita lo Jawa lamitiyo monto pa'ata, mololowo, mopatu, wawu antiperik. Pilomulo botiya maa woluwo to masa yilalu mayi. Oda'aliyo tawu motota Malita lo Jawa moputi'o wawu moyitomo wawu layito hepohutu limongoliyo ramba-ramba lo depula.
Karakteristik geografis
[boli'a | boli'a bungo]Malita lo Jawa tumumulo mopiyohu to datahu langgatiyo 0-700 lo meteri monto tudu lo taluhu deheto. Loladu pilomulo botiya ngohuntuwa to wilayah tropika to wolota lo 200 LU wawu 200 LS, wolo taluhu didi 1.000–3.000 mm ngotawunu, layito ngohilaya'o tawunu wawu o dulahu odehuwa lo didi 110–170 huyi to delomo u ngotawunu, polodulahe bo 2-3 hula ngotawunu. Kelembapan udara 63–98% selama musim hujan, wolo suhu maksimum 35℃ wawu suhu minimum 20℃. Malita lo Jawa mowali tumumulo to nga'amila dalala lo huta, oda'aliyo u huta ohungayo wawu molimbu'ayadu woluwo unsur hara, o drainase mopiyohu, wawu tingkat keasaman lo huta pH 5,0–6,5.