Lamu'o

Lonto Wikipedia Hulontalo, ensiklopedia pereyi bahasa Hulontalo
Jump to navigation Jump to search
Lamu'o

Lamu'o yito serangga kikingo, wawa'iyo ja limbata to 15 milimeter, o u'ata mohelu wolomo wawu polupi'o ngopari u mowali pongo'abiyo po'ongolihu todelomo ngomenit. Lamu'o maso-maso todelomo ordo Diptera.

Tutumulo lamu'o[boli'o | boli'a bungo]

Lamu'o tutumuliyo boboli'a tumula mayi monto putito momota mowali bito'o(jentik) lapata'o mowali pupa (kepompong) wawu pulitiyo mowali lamu'o.

  • Putito

Lenggota tutumulo lamu'o bungaliyo monto putito. Putito yilowali to sa'ati proses pembuahan spermatozoa lamu'a bangge ode sel putito lamu'a bilango. Putito lamu'o pomutitiyo ma'o to tudu lo taluhe mooyongo wawu ja otolohu. Lamu'o otutumulo mambo momutita 100-300 lo botu pomutitiyo pe'eenta wawu dudulamanga lo putita botiya odelo 5 milimeter. To lenggota lo putita botiye, taluhu u molanto putito pomotaliyo meyalo mate. Wonu taluhu mooti sambe mohengu, putito mowali bili wawu ja tumumulo, wonu taluhu tatapu, 2-3 huyi putito ma momota mowali larva.[1]

  • Bito'o

Lapato pomotaliyo mayi, bito'o ma lumuwalo monto putito wawu ma tumumula to tudu lo taluhu. Tiyo ma moboli'a po'opato alipiyo to delomo u pitu sambe mopulu huyi pata'o ma mowali pupa. Towololiyo lo'u moboli'a wawu ma oduhenga lambuta u mo'aruti to wawa'iyo.[2]

  • Pupa (kepompong)

Tutumulo larva mowali pupa yito 8-12 huyi. To'u ma lowali pupa, tiyo ma mohuheli, ja mokoliyo'o wawu ja monga. To lenggota botiye ma mobutu mayi pongawa'a lolamu'o odelo polupi'o, u'ato wawu tilaluwaliyo. Lenggota botiye paaralu wakutu ngohuyi sambe duuhuyi.[3]

  • Lamu'o

Mombuto u mopula duulohuyi, ma lowali lamu'a dewasa lumuwalayi monto pupa (kepompong). Lamu'a bangge biasaliyo u meemulo lumuwalo debolo lamu'a bilango. Lapato lumuwalayi, timongoliyo ma mohiyala to delomo wonu ma limbata to'u ngohuyi meyambo duuhuyi. Lamu'a bilango mohulelipo duuhuyi to'u lapato lohiyaala botiye, de'uwito bolo tumomboto mopeehu u'alo.[4] Tutumulo lamu'o botiye bo limbu-limbu'o, u bangge ja sambe ngodiminggu wawu u bilango mo'ooma ngohula sambe duulo hula.[5]

Referensi[boli'o | boli'a bungo]

  1. Metamorfosis Nyamuk[1]
  2. Daur Hidup nyamuk[2]
  3. Metamorfosis Nyamuk[3]
  4. Metamorfosis Nyamuk[4]
  5. Daur Hidup Nyamuk[5]